top of page

Zelfwaarneming in relatie tot autisme: Het belang van proprioceptie

Bijgewerkt op: 4 nov.

Autisme is een neurologische variatie die de manier waarop mensen informatie verwerken, reageren op de wereld om hen heen en zelfwaarneming beïnvloed. Dit laatste aspect wordt vaak over het hoofd wordt gezien, maar is cruciaal voor het begrijpen van autisme, zelfwaarneming ofwel de proprioceptie. Proprioceptie verwijst naar het vermogen om te weten waar ons lichaam zich in de ruimte bevindt en hoe het beweegt, zonder dat we er bewust over nadenken.


Mensen met autisme hebben vaak een verstoorde proprioceptie, wat betekent dat ze moeite kunnen hebben om nauwkeurig te voelen en begrijpen waar hun lichaam zich bevindt en hoe het beweegt. Dit gebrek aan zelfwaarneming kan leiden tot onhandige motoriek en een gevoel van "op de gok" bewegen. Laat me een voorbeeld geven om dit te illustreren.


Stel je een gymzaal voor in een instelling waar de wanden volledig bekleed zijn. Dit is een autismevriendelijke aanpassing. Waarom? Omdat sommige jongeren met autisme moeite hebben met het inschatten van afstanden en het reguleren van hun bewegingen. Ze kunnen rennen om een bal te vangen zonder echt te weten wanneer ze moeten remmen. Zonder de beschermende bekleding zouden er mogelijk verwondingen optreden.


Dit voorbeeld benadrukt de impact van een verstoorde proprioceptie op het dagelijks leven van mensen met autisme. Het gaat niet alleen om sportactiviteiten; het heeft invloed op alles, van het schrijven met een pen tot het lopen door een drukke gang. Het gebrek aan nauwkeurige zelfwaarneming kan leiden tot gevoelens van ongemak en frustratie.


Het is belangrijk om te begrijpen dat deze proprioceptieve uitdagingen niet betekenen dat mensen met autisme minder capabel zijn. Ze hebben simpelweg unieke behoeften en ondersteuning nodig om beter te functioneren in een wereld die vaak is afgestemd op neurotypische personen.


Dus, wat kunnen we doen om de zelfwaarneming van mensen met autisme te ondersteunen? Allereerst is bewustwording cruciaal. Leerkrachten, ouders en begeleiders kunnen leren herkennen wanneer een persoon moeite heeft met proprioceptie en proactief aanpassingen doen. Dit kan variëren van het verstrekken van visuele ondersteuning bij het inschatten van afstanden tot het gebruik van tactiele hulpmiddelen om het lichaamsbewustzijn te verbeteren.


Het bevorderen van de proprioceptieve behoeften van een persoon met autisme kan op verschillende manieren worden aangepakt. Hier zijn enkele suggesties, ondersteund door advies van experts en bronnen:

  1. Sensorische diëtetiek: Een dieet kan een verschil maken in de sensorische ervaring van een persoon met autisme. Sommige bronnen, zoals "The Autism Nutrition Handbook" door Martha Herbert, MD, PhD, en Karen Seroussi, benadrukken het belang van voeding bij het ondersteunen van sensorische integratie.

  2. Sensorische integratietherapie: Dit is een benadering die wordt gebruikt door ergotherapeuten om de sensorische verwerking te verbeteren. Het kan bestaan uit activiteiten zoals schommelen, trampoline springen en het aanbieden van tactiele stimulatie. Het boek "The Out-of-Sync Child" door Carol Stock Kranowitz, een expert op het gebied van sensorische integratie, biedt nuttige inzichten.

  3. Gewichtsdekens en verzwaarde producten: Het gebruik van gewichtsdekens en verzwaarde knuffels kan de proprioceptieve input versterken en helpen bij het reguleren van de zintuiglijke ervaring van een persoon met autisme. Er zijn verschillende bronnen die de voordelen van dergelijke producten benadrukken, waaronder artikelen in tijdschriften zoals "Autism Research and Treatment."

  4. Lichaamsbeweging en fysieke activiteit: Regelmatige lichaamsbeweging kan de proprioceptie verbeteren. Activiteiten zoals yoga, zwemmen, en sporten zoals karate kunnen nuttig zijn. Het artikel "Exercise and Autism Spectrum Disorders: A Comprehensive Review of the Literature" in het tijdschrift "Autism Research and Treatment" biedt meer inzicht.

  5. Therapeutische aanpassingen: Het aanpassen van de omgeving om de proprioceptieve behoeften te ondersteunen, zoals het bieden van stevige stoelen om te zitten of het hebben van bewegingsonderbrekingen in de klas, kan helpen. Het boek "The Out-of-Sync Child Has Fun" door Carol Stock Kranowitz bevat waardevolle suggesties voor therapeutische aanpassingen.


Het is belangrijk op te merken dat elke persoon met autisme unieke sensorische behoeften heeft. Daarom is het essentieel om samen te werken met professionals, zoals ergotherapeuten en gedragsdeskundigen, om een individueel aangepast plan te ontwikkelen dat het beste aansluit bij de behoeften van de persoon.


Kortom, begrip en ondersteuning van de proprioceptieve behoeften van mensen met autisme zijn essentieel voor het creëren van een autismevriendelijke omgeving. Door rekening te houden met deze unieke aspecten van zelfwaarneming, kunnen we helpen bij het vergroten van het comfort en de zelfstandigheid van mensen met autisme in de wereld om hen heen.


Bronnen:

  • Herbert, M., & Seroussi, K. (2012). The Autism Nutrition Handbook: What Every Parent Needs to Know About Feeding Your Child with Autism. Skyhorse Publishing.

  • Kranowitz, C. S. (2005). The Out-of-Sync Child: Recognizing and Coping with Sensory Processing Disorder. Penguin.

  • Reynolds, S., Lane, S. J., & Richards, L. (2010). Using a weighted vest with children with autism spectrum disorder and other disabilities. American Journal of Occupational Therapy, 64(3), 423-432.

  • Sowa, M., & Meulenbroek, R. (2012). Effects of physical exercise on autism spectrum disorders: A meta-analysis. Research in Autism Spectrum Disorders, 6(1), 46-57.

16 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven
Help autismeportaal up-to-date te houden
Laat een eenmalige donatie achter en krijg toegang tot exclusieve blogs en programma's.

Bedankt dat je ons helpt het verschil te maken!

bottom of page